Eustachy Sapieha polował w towarzystwie prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Na fotografii podczas polowania reprezentacyjnego w Spale

W książęcym raju

Legendarny zawodowy myśliwy i organizator safari w Afryce Eustachy Sapieha junior zaczynał swoją myśliwską przygodę na Kresach Rzeczypospolitej, w rodzinnym majątku Spusza. Tam strzelił pierwszego głuszca i tam też po kilkudziesięciu latach spędzonych w Kenii przyjechał dla przywołania wspomnień.

Do rodów, które wydały wielu hetmanów, wojewodów, kasztelanów, dowódców wojskowych i dostojników kościelnych przynoszących sławę Polsce, należał książęcy ród Sapiehów herbu Lis. Jego początki wiążą się z Litwą, ściślej z Białorusią litewską, która przez Litwę pozostawała w unii z Koroną. Puszcze wschodnie były dla Sapiehów ostoją przed wrogami, źródłem dobrobytu i myśliwskim rajem.

Wszystko to stało się wspomnieniem, gdy w 1831 roku władze carskie za udział w powstaniu listopadowym skonfiskowały familii dobra różańskie i dereczyńskie. W głównym korpusie różańskiego pałacu urządzono fabrykę włókienniczą, pozostałe części budynku uległy pożarowi i dewastacji. Dalszych zniszczeń dopełniła I wojna światowa. Przez wiele lat nie odezwała się w lasach trąbka myśliwska Sapiehów. Usłyszano ją ponownie, gdy traktatem ryskim 1921 roku dokonano podziału Kresów na część wschodnią, przyłączoną do Białoruskiej SRR, i zachodnią, włączoną do Polski. Różana, duża siedziba rodu położona w północnej części województwa poleskiego, została w 1933 roku zwrócona Eustachemu Kajetanowi Sapieże seniorowi (1881–1963). Do wybuchu II wojny światowej mieszkał on w pałacu w Spuszy. Jego najstarszy syn, Jan Andrzej Sapieha, objął w 1935 roku zarząd Puszczy Różańskiej. Ponieważ pałac już w tym czasie nie należał do rodziny, zamieszkał w skromnej leśniczówce Hołowiczno, położonej w kompleksie 20 tys. ha lasu.

Pomimo rabunkowej gospodarki Sowietów w lasach różańskich zwierzyna nie została doszczętnie wybita. Najbardziej ucierpiała populacja łosi – okres wspaniałych łopataczy należał już do przeszłości. W kilku najbardziej niedostępnych i gęsto zarośniętych miejscach nad rzeką Żegulanką gnieździły się bobry, którymi opiekowali się myśliwi. Dorzecza Jasiołdy i Żegulanki, a także południowy skraj puszczy z jeziorami Czarnym, Białym i Sporowskim, stanowiły istny raj dla wodnego ptactwa.

W tętniącej życiem Spuszy nie zabrakło na polowaniach wytrawnych myśliwych. W tej wypróbowanej kompanii znaleźli się: Adam Stadnicki, Ludwik Czetwertyński, Andrzej Lubomirski, Jan Drucki-Lubecki i Antoni Jundziłł. Eustachy Sapieha senior chętnie polował w towarzystwie swoich dwóch szwagrów: Maurycego Zamoyskiego, ordynata zamojskiego, i Włodzimierza Dzieduszyckiego, ordynata z Poturzycy. Przyszedł czas, że doświadczenia łowieckiego nabyli synowie właściciela Spuszy: Jan Andrzej (1910–1989), Lew Jerzy (1913–1990) i Eustachy junior (1916–2004). Sapieha senior, kierowany normalną u ojców ambicją, chciał, by synowie wyrośli na etycznych myśliwych. I doczekał się tego! W Puszczy Różańskiej, gdzie zamieszkał Jan z rodziną, żyła populacja głuszca, którą jak można było, tak oszczędzano. Jednego koguta strzelił najstarszy Jan, drugiego Eustachy junior i na tym koniec. Co roku wiosną podczas toków skakali bracia pod pieśń trubadura. Było ustalone, że kto dotknął drzewa, na którym siedział głuszec, i wyciął kozikiem krzyżyk na pniu, ten upolował ptaka. „Głowę mojego głuszca, na tle ułożonego w wachlarz ogona, miałem na ścianie mojego pokoju, ale po co wieszać drugiego? Żeby na siebie patrzyły?” – pisał Eustachy Sapieha junior w książce „Tak było. Wspomnienia niedemokratyczne Eustachego Sapiehy”.

Podziel się
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest

Inne ciekawe artykuły

Kynologia

Czarny seter

Błyszcząca sierść z kasztanoworudymi podpalaniami, ciemne oczy o bystrym spojrzeniu i harmonijna budowa. Oto obraz typowego gorącokrwistego, szlachetnego długowłosego brytyjskiego wyżła, który swoją nazwę wywodzi

Temat miesiąca

Złota dziesiątka

W poprzednim sezonie strzeliliśmy blisko 2000 medalowych rogaczy, z czego na pewno 300 kwalifikuje się do złotego medalu. Niestety, nie wszystkie okręgi zdołały przeprowadzić wycenę

Tradycje i zwyczaje

Strateg na polowaniu

Finlandię skazaną na porażkę w starciu z Armią Czerwoną obronił w czasie zimowej wojny 1939/1940 marszałek Carl Gustaf Emil Mannerheim, który zastosował prawdziwie łowiecką strategię.

Temat miesiąca

Mistrzowie Nowego Światu

Jest jeden adres w Warszawie, który nie zmienił się od czasów zaborów. Przybywający do stolicy myśliwi kierują tu kroki już od 120 lat! To Nowy

Broń

Arsenał z Norymbergi

Szczęśliwy jak dziecko w sklepie z cukierkami – mawiają Anglosasi, by zobrazować czyjąś niewyobrażalną radość. Fani broni myśliwskiej podobne emocje przeżywają rokrocznie odwiedzając odbywające się